Lera le ka hare la sejana sa kgatello ya leqeba la faeba haholo-holo ke sebopeho sa lesela, seo mosebetsi wa sona o ka sehloohong e leng ho sebetsa e le thibelo ya ho kwala ho thibela ho dutla ha kgase e nang le kgatello e phahameng kapa mokelikeli o bolokilweng kahare, ha ka nako e ts'oanang ho sireletsa lera le ka ntle la leqeba la faeba. Lera lena ha le senyehe ke thepa e bolokilweng kahare, mme lera le ka ntle ke lera la leqeba la faeba le matlafaditsweng ka resin, haholo-holo le sebediswang ho jara boholo ba mojaro wa kgatello ka hara sejana sa kgatello.
Sebopeho sa sejana sa kgatello se nang le leqeba la faeba: Mekepe ya kgatello ya dintho tse kopaneng haholoholo e tla ka dibopeho tse nne tsa sebopeho: sedikadikwe, se chitja, se moqotetsane, le sekhutlonnetsepa. Sejana se chitja se na le karolo e chitja le dihlooho tse pedi. Mekepe ya kgatello ya tshepe e etswa ka dibopeho tse bonolo, ka matla a mangata a bolokilweng ka lehlakoreng la axial. Tlas'a kgatello ya kahare, kgatello ya longitudinal le latitudinal ya sejana se chitja di a lekana, mme ke halofo ya kgatello e potolohang ya sejana se chitja. Disebediswa tsa tshepe di na le matla a lekanang mahlakoreng ohle; ka hona, mekepe ya tshepe e chitja e etseditswe matla a lekanang mme e na le boima bo fokolang bakeng sa bophahamo le kgatello e itseng e fanoeng. Boemo ba kgatello ya sejana se chitja bo loketse, mme lebota la sejana le ka etswa le lesesane ka ho fetisisa. Leha ho le jwalo, ka lebaka la bothata bo boholo ba ho etsa mekepe e chitja, hangata di sebediswa feela ditshebedisong tse ikgethang jwalo ka difofane tsa sepakapaka. Dijana tse bōpehileng jwalo ka lesale ha di fumanehe haholo tlhahisong ya diindasteri, empa sebopeho sa tsona se ntse se hlokahala maemong a itseng a itseng. Mohlala, difofane tsa sepakapaka di sebedisa sebopeho sena se ikgethang ho sebedisa sebaka se fokolang ka botlalo. Dijana tse nang le dikhutlonnetsepa di sebediswa haholoholo ho eketsa tshebediso ya sebaka ha sebaka se lekanyeditswe, jwalo ka dikoloi tsa ditanka tse khutlonnetsepa bakeng sa dikoloi le dikoloi tsa ditanka tsa terene. Hangata dijana tsena ke dijana tse nang le kgatello e tlase kapa tse nang le kgatello ya sepakapaka, mme boima bo bobebe bo a ratwa.
Ho rarahana ha sebopeho sa sejana sa khatello ea thepa e kopaneng, liphetoho tse potlakileng likoahelong tsa qetello le botenya ba tsona, le botenya bo feto-fetohang le sekhutlo sa likoahelo tsa qetello li tlisa mathata a mangata ho rala, ho sekaseka, ho bala le ho bopa. Ka linako tse ling, likepe tsa khatello ea thepa e kopaneng ha li hloke feela ho pota-pota ka likhutlo tse fapaneng le litekanyo tsa lebelo likoahelong tsa qetello, empa hape li hloka mekhoa e fapaneng ea ho pota-pota ho latela sebopeho. Ka nako e le 'ngoe, tšusumetso ea lintlha tse sebetsang tse kang coefficient of friction e tlameha ho nahanoa. Ka hona, ke moralo o nepahetseng le o utloahalang feela o ka tataisang ts'ebetso ea tlhahiso ea ho pota-pota eathepa e kopanengdijana tsa kgatello, ka hona di hlahisa dihlahiswa tsa dijana tsa kgatello tse bobebe tse kopaneng tse fihlelang ditlhoko tsa moralo.
Lisebelisoa tsa Lijana tsa Khatello ea Leqeba la Faeba
Lera la leqeba la faeba, e le karolo e ka sehloohong e jarang mojaro, le tlameha ho ba le matla a phahameng, modulus e phahameng, ho ba le sekgahla se tlase, botsitso ba mocheso, ho ba le mongobo o motle wa resin, ho ba le bokgoni bo botle ba ho phethoha, le ho tiea ha sephutheloana sa faeba ka ho tshwana. Disebediswa tse atisang ho sebediswa bakeng sa dijana tse bobebe tsa kgatello ya motswako di kenyeletsa faeba ya khabone, faeba ya PBO, faeba ya aramid, le faeba ya polyethylene e boima ba dimolek'hule bo phahameng haholo.
Faeba ea k'haboneke thepa ea khabone e nang le khoele eo karolo ea eona e ka sehloohong e leng khabone. E thehoa ka ho etsa hore li-precursor tsa faeba ea tlhaho li be le khabone mochesong o phahameng 'me ke thepa ea faeba e sebetsang hantle e nang le khabone e fetang 95%. Faeba ea khabone e na le thepa e ntle haholo, 'me lipatlisiso ka eona li qalile lilemong tse fetang 100 tse fetileng. Ke thepa ea faeba ea maqeba e nang le matla a phahameng, e nang le modulus e phahameng, le e nang le boima bo tlase, e khetholloang haholo-holo ka tse latelang:
1. Boima bo tlase le boima bo bobebe. Boima ba faeba ya khabone ke 1.7~2 g/cm³, e lekanang le 1/4 ya boima ba tshepe le 1/2 ya boima ba alloy ya aluminium.
2. Matla a phahameng le modulus e phahameng: Matla a yona a phahame ka makgetlo a 4-5 ho feta tshepe, mme modulus ya yona e tenyetsehang e phahame ka makgetlo a 5-6 ho feta di-alloy tsa aluminium, e leng se bontshang ho hlaphoheloa ho feletseng ha modulus ya khabone (Zhang Eryong le Sun Yan, 2020). Matla a ho tenyetseha le modulus e tenyetsehang ya faeba ya khabone di ka fihla ho 3500-6300 MPa le 230-700 GPa, ka ho latellana.
3. Koefficient e tlase ea katoloso ea mocheso: Ho tsamaisa ha carbon fiber mochesong hoa fokotseha ha mocheso o ntse o eketseha, e leng se etsang hore e hane ho pholisa le ho futhumatsa ka potlako. E ke ke ea petsoha esita le ka mor'a ho pholisa ho tloha likhatong tse likete tse 'maloa tsa Celsius ho ea mochesong oa kamore,' me e ke ke ea qhibiliha kapa ea nolofala moeeng o sa qhibilihiseng ka 3000℃; e ke ke ea robeha habonolo ha mocheso o le metsi.
4. Ho hanyetsa mafome hantle: Faeba ya khabone ha e na di-acid mme e ka mamella di-acid tse matla tse kang hydrochloric acid e matla le sulfuric acid. Ho feta moo, di-composite tsa faeba ya khabone le tsona di na le dibopeho tse kang ho hanyetsa mahlaseli a kotsi, botsitso bo botle ba dikhemikhale, bokgoni ba ho monya dikhase tse chefo, le ho lekanyetsa di-neutron, e leng se etsang hore di sebetse haholo difofaneng tsa lehodimo, sesoleng le mafapheng a mang a mangata.
Aramid, faeba ya tlhaho e entsweng ka di-polyphthalamides tse nkhang hamonate, e hlahile mafelong a bo-1960. Botenya ba yona bo tlase ho feta ba faeba ya khabone. E na le matla a hodimo, chai e ngata, kganyetso e ntle ya tshusumetso, botsitso bo botle ba dikhemikhale, le kganyetso ya mocheso, mme theko ya yona ke halofo feela ya faeba ya khabone.Likhoele tsa Aramidhaholo-holo li na le litšobotsi tse latelang:
1. Thepa e ntle ea mechini. Faeba ea Aramid ke polymer e tenyetsehang e nang le matla a ho thaepa a phahameng ho feta li-polyester tse tloaelehileng, k'hothone le nylon. E na le bolelele bo boholo, e ikutloa e le bonolo ka letsoho, 'me e khona ho potoloha hantle, e leng se e lumellang ho etsoa likhoele tse nang le botenya le bolelele bo fapaneng.
2. E thibelang malakabe hantle haholo le ho hanyetsa mocheso. Aramid e na le tekanyo e lekanyelitsoeng ea oksijene e fetang 28, kahoo ha e tsoele pele ho cha ka mor'a hore e tlosoe malakabeng. E na le botsitso bo botle ba mocheso, e ka sebelisoa khafetsa ho 205℃, 'me e boloka matla a phahameng esita le mochesong o kaholimo ho 205℃. Ka nako e le 'ngoe, likhoele tsa aramid li na le mocheso o phahameng oa ho bola, li boloka matla a phahameng esita le mochesong o phahameng, 'me li qala ho fetoha carbon feela mochesong o kaholimo ho 370℃.
3. Litšobotsi tse tsitsitseng tsa lik'hemik'hale. Likhoele tsa Aramid li bontša khanyetso e ntle haholo ho lik'hemik'hale tse ngata, li ka mamella boholo ba li-acid tse sa pheleng, 'me li na le khanyetso e ntle ea alkali mochesong oa kamore.
4. Litšobotsi tse ntle tsa mechini. E na le litšobotsi tse ikhethang tsa mechini tse kang matla a phahameng haholo, modulus e phahameng, le boima bo bobebe. Matla a eona a feta terata ea tšepe ka makhetlo a 5-6, modulus ea eona e tenyetsehang e feta terata ea tšepe kapa faeba ea khalase ka makhetlo a 2-3, ho tiea ha eona ho habeli ho feta terata ea tšepe, 'me boima ba eona ke 1/5 feela ea terata ea tšepe. Likhoele tsa polyamide tse nkhang hamonate li 'nile tsa sebelisoa haholo ka nako e telele e le thepa ea faeba e sebetsang hantle, haholo-holo e loketseng likepe tsa khatello ea lifofane le lifofane tse nang le litlhoko tse thata tsa boleng le sebopeho.
Faeba ea PBO e ntlafalitsoe United States lilemong tsa bo-1980 e le thepa e matlafatsang bakeng sa thepa e kopaneng e ntlafalitsoeng bakeng sa indasteri ea lifofane. Ke e 'ngoe ea litho tse tšepisang ka ho fetisisa tsa lelapa la polyamide tse nang le metsoako ea aromatic ea heterocyclic 'me e tsejoa e le faeba e kholo ea lekholo la bo21 la lilemo. Faeba ea PBO e na le thepa e ntle ea 'mele le ea lik'hemik'hale; matla a eona, modulus ea elastic, le ho hanyetsa mocheso ke tse ling tsa lifaeba tse ntle ka ho fetisisa. Ho feta moo, faeba ea PBO e na le ho hanyetsa ho hoholo ha tšusumetso, ho hanyetsa ho khohlela, le botsitso ba litekanyo, 'me e bobebe ebile e tenyetseha, e leng se etsang hore e be thepa e ntle ea masela. Faeba ea PBO e na le litšobotsi tse latelang tsa mantlha:
1. Litšobotsi tse ntle tsa mechini. Lihlahisoa tsa faeba tsa PBO tsa maemo a holimo li na le matla a 5.8 GPa le modulus e tenyetsehang ea 180 GPa, e leng e phahameng ka ho fetisisa har'a likhoele tsa lik'hemik'hale tse teng.
2. Ho tsitsa ho hoholo ha mocheso. E ka mamella mocheso ho fihlela ho 600℃, ka index e lekanyelitsoeng ea 68. Ha e chese kapa ho fokotseha ha e le mollong, 'me ho hanyetsa mocheso le ho lieha ha eona ha lelakabe ho phahame ho feta faeba efe kapa efe ea tlhaho.
Jwalo ka faeba e sebetsang hantle haholo ya lekgolo la bo21 la dilemo, faeba ya PBO e na le thepa e ikgethang ya mmele, ya mechine le ya dikhemikhale. Matla a yona le modulus ya yona e tenyetsehang di feta habeli faeba ya aramid, mme e na le ho hanyetsa mocheso le ho thibela malakabe ha meta-aramid polyamide. Thepa ya yona ya mmele le ya dikhemikhale e feta ka ho feletseng ya faeba ya aramid. Faeba ya PBO ya bophara ba 1mm e ka phahamisa ntho e boima ba ho fihla ho 450kg, mme matla a yona a feta makgetlo a 10 a faeba ya tshepe.
Faeba ea polyethylene e boima ba limolek'hule e phahameng haholo, e tsejoang hape e le faeba ya polyethylene e matla haholo, e nang le modulus e phahameng, ke faeba e nang le matla a hodimo ka ho fetisisa le modulus e itseng lefatsheng. Ke faeba e hlophisitsweng ho tswa ho polyethylene e nang le boima ba dimolek'hule ba milione e le nngwe ho isa ho dimilione tse 5. Faeba ya polyethylene e boima ba dimolek'hule bo phahameng haholo e na le dibopeho tse latelang:
1. Matla a ikhethileng a phahameng le modulus e ikhethileng e phahameng. Matla a eona a ikhethileng a feta makhetlo a leshome a terata ea tšepe ea karolo e tšoanang, 'me modulus ea eona e ikhethileng e latela feela faeba e khethehileng ea khabone. Ka tloaelo, boima ba eona ba limolek'hule bo feta 10, ka matla a ho thapolla a 3.5 GPa, modulus e tenyetsehang ea 116 GPa, le ho lelefala ha 3.4%.
2. Boima bo tlase. Boima ba eona ka kakaretso ke 0.97~0.98 g/cm³, e e lumellang ho phaphamala holim'a metsi.
3. Ho lelefala ho tlase nakong ea khefu. E na le bokhoni bo matla ba ho monya matla, ho hanyetsa ho hoholo ha tšusumetso le ho khaola, ho hanyetsa boemo ba leholimo bo botle, 'me e hanela mahlaseli a ultraviolet, li-neutron le mahlaseli a gamma. E boetse e na le ho monya matla a khethehileng a phahameng, ho se fetohe ha dielectric ho tlase, phetiso e phahameng ea maqhubu a electromagnetic, le ho hanyetsa ho bola ha lik'hemik'hale, hammoho le ho hanyetsa ho tsofala hantle le bophelo bo bolelele ba ho kobeha.
Polyethylene fiber e na le thepa e mengata e ikhethang, e bonts'ang melemo e meholo hofaeba e sebetsang hantle haholo'maraka. Ho tloha mehala ea ho khomaretsa masimong a oli a lebōpong la leoatle ho ea ho thepa e bobebe e sebetsang hantle ea motsoako, e bontša melemo e meholo ntoeng ea sejoale-joale, hammoho le mafapheng a lifofane, a lifofane le a likepe, e bapala karolo ea bohlokoa lisebelisoa tsa tšireletso le libaka tse ling.
Nako ea poso: Tshitwe-22-2025



